Dendrobium speciosum, Lan Úc

dendrobium_1Gần đây trong giới chơi lan người Á đông, nhất là một số người Việt vùng nam California chạy đua theo phong trào hay là ham chuộng của lạ đã đổ sô tìm kiếm và cố mua cho bằng được vài chậu lan Úc (Dendrobium Australia) Tình trạng này kèm theo một số con buôn vơ vét làm giá cả thị trường tăng lên vòn vọt. Một chậu lan trước đây giá chỉ vài chục hay một hai trăm, ngày nay giá lên gấp 10. Cây lan Úc được nhiều người nói tới là câyDendrobium speciosum var. hillii“Don Brown” chỉ có 4-5 cành giá khoảng 2000$, còn nếu lớn hơn có thể 4000-5000$ là thường. Với giá này chỉ có người Á Châu thừa tiền mới dám mua còn những nhà chơi lan Âu Mỹ đành phải chào thua.

Úc đại lợi có nhiều giống lan và Dendrobium của Úc 70% là những giống đặc hữu (endemic) nghĩa là chỉ mọc tại Úc mà thôi. Khắp vùng N.E. Newsouth Wales và phía trên của S.E. Cape York Peninsula. Dendrobium của Úc rất nhiều như: Dendrobium aemulum, Dendrobium delicatum, Dendrobium jonesii, Dendrobium falcorostrum, Dendrobium speciosum, Dendrobium kingianum, Dendrobium tetragonum, Dendrobium terefoliumv.v… Hoa của những loại lan này mầu sắc từ trắng sang mầu kem, vàng nhạt vàng đậm, ngoại trừ Dendrobium grassilicaule hoa nhỏ mầu vàng chấm nâu và Dendrobium kingianum mầu tím hồng. Tất cả đều có hương thơm từ hăng hắc đến ngào ngạt nhưng không phải là thứ hương ngọt ngào của loại Cattleya, ngoại trừ hương thơm của Dendrobium falcorostrum.

Trong số này Dendrobium speciosumlà giống cây lớn và nhiều hoa hơn cả. Nguời Úc gọi tất cả các giống Dendrbium speciosumlà The King of Orchids, Golden King Orchid hay là Rock lily vì giống lan này thường mọc ở trên các hốc đá, nhưng cũng có nơi mọc ở trên cành cây.

Chia sẻ "Dendrobium speciosum, Lan Úc"

Dendrobium speciosumcó tất cả 6 giống:

  1. dendrobium_2Dendrobium speciosum var. (variety) capricornicum. Những cây mọc ở gần bờ biển cao chừng 20 phân,thân nhỏ và thẳng, lá cũng nhỏ so với thân cây, hoa chừng 2.5 phân. Những cây mọc ở phần đất bên trong thân mập hơn và cao tới 25 phân. Dò hoa cong, hoa to khoảng 4.5 phân mầu vàng nhưng cũng có khi mầu ngà hay trắng.
  2. Dendrobium speciosum var. curvicaule.Những cây mọc ở các cao độ miền núi phia bắc từ Townsville đến Mackay thân ngắn và cong dài khoảng 30 phân. Dò hoa dài 40 phân, hoa mầu trắng hay ngà hiếm khi có mầu vàng, ngang chừng 3.5-4 phân. Trái lại những cây mọc ở miền nam thân cây lại dài tới 80 phân, hoa lớn tới 6 phân.
  3. Dendrobium speciosum var. grandiflorumhay là Rex tiếng Latin có nghĩa là vua Cây này cao tới 90 phân, lá dài khoảng 30 phân thường có rễ mọc dựng đúng lên. Chùm hoa cong dài tới 70-80 phân, hoa lớn tới 10 phân mầu từ kem tới vàng.
  4. Dendrobium speciosum var. hillii hay là tarberi. Thân cây nhỏ cao tới 1 thước, mọc thẳng và cũng có rễ mọc dứng lên. Chùm hoa dài chừng 60 phân, hoa chừng 3 phân rưỡi, dầy chi chít nhưng không nở bung ra như các giống khác.
  5. Dendrobium speciosum var. pedunculatumthân chỉ ngắn chừng 5-30 phân. Hoa nhỏ 2-2.5 phân, mầu ngà hay trắng, nở bung ra và chỉ mọc ở phần trên của dò hoa dựng đứng.
  6. dendrobium_3Dendorbium speciosum var speciosum, thân to mọc ngang hơi cong, dài chừng 50-60 phân. dò hoa dài tới 60 phân, hoa to tới 7.5 phân, nở bung ra lúc mơiù mầu trắng sau chuyển sang mầu vàng nhạt. Hương thơm dễ chịu hơn các giống khác.

Bởi vì hình dáng mầu sắc, hương thơm cuả 6 giống kể trên đều tương tự như nhau, người không sành khó lòng mà phân biệt được. Gần đây một vài vườn lan có bán một giống gọi là Dendrobium speciosum var. compactum, nhưng nhiều chuyên gia về lan Úc không công nhận và coi cây chỉ là một sự ngộ nhận từ cây curvicaule hay pedunculatum hoặc cây đã ghép giống.

Hiện nay các chuyên gia nghiên cứu về lan của Úc muốn chuyển các cây này sang một tên mới: Thelychiton speciosum. Theo nghĩa La tinh Thely = giống cái, Chiton = bao lại. Thông thường các cây hoa khác có hoa đực và hoa cái riêng biệt, nhưng đa số hoa lan gồm cả nhị đực và cái chung trong một hoa. Cũng vì sự cấu tạo đặc biệt này cho nên Dendrobium speciosumkhó lòng thụ phấn. Thêm vào đó từ khi gieo hạt đến khi ra hoa, nếu nhanh cũng phải 8-9 năm có khi tới 12 năm, do đó các nhà trồng lan đành phải tách nhánh cho nên không thể sản xuất ào ạt như các giống lan khác.

dendrobium_4Dendrobium của Úc đã được nhiều người chơi lan biết đến từ lâu, nhưng không mấy đuợc ưa thích vì: hoa đều giống như nhau, chóng tàn chỉ 2 tuần lễ, mùi thơm hăng hắc, to lớn kềnh càng choán nhiều chỗ.

Tuy vậy nhưng giống lan này lại có ưu điểm: rất dễ trồng, chịu được nóng trên 100°F và được lạnh tới 35°F, mỗi năm lại mọc thêm nhiều nhánh mới cho nên rất thích hợp với thị hiếu của những người mới chơi lan. Ngoài các ưu điểm kể trên, câyDen. speciosumcòn có một đăc điểm mà ít giống lan nào có thể đạt được, khi tách nhánh chỉ cần 1 nhánh thôi dù còn lá hay không rồi cho vào bao nylon, ít lâu sau sẽ ra cây con.

Cách đây khoảng 10 năm các vườn lan Orchid Park tại Oxnard, Cal Orchids Santa Barbara Estates, George Kenner & Son ở San Diego bắt đầu bán các giống lan này, nhưng hiện nay Orchid Park và Cal Orchid đã bán hết số lan Úc từ lâu, Goerge Kenner đã qua đời chỉ còn những người buôn bán vài ba cây lẻ tẻ. Người mua lại nhiều, cung không đủ cầu cũng vì vậy mà giá lan Úc cao lên gấp bội.

dendrobium_5Vào khoảng 15 năm trước Don Brown một nhà chơi lan tài tử ở vùng Santa Barbara mang một cậy lan Dendrobium speciosumchỉ có vài nhánh ra triển lãm và thắng giải do đó ông ta đặt tên cây này làDendrobium speciosum var. hillii“Don Brown”. Sau đó ông ta bán cây này cho vườn lan Santa Barbara Orchid Estates. Chỉ mấy năm sau, cây lan đó ra cả trăm nhánh, khi mang ra triển lãm phải dùng xe xúc mới mang nổi khóm lan chiều ngang hơn 2 thước nặng gần một tấn. Sau khi thắng giải, vườn lan Santa Barbara Orchid Estates đã xẻ cây này ra bán đấu giá với 500$ cho một khóm chừng trên 10 nhánh.

Khóm lan này tuy vậy vẫn còn nhỏ hơn khóm lan đã triển lãm tại San Diego mấy năm về trước đã nổi tiếng là khóm lan lớn nhất miền nam California mỗi chiều rộng gần 3 thước.

dendrobium_6Trong những năm vừa qua chúng tôi và ông Phạm hải Nam cũng đã mang những cây lan Úc ra triển lãm tại Fascination of Orchids International Show tại South Coast Plaza Costa Mesa, California và những cây Dendrobium speciosum var. speciosumthay phiên nhau đoạt các giải nhất cho loại Dendrobium và giải Georgia Shoesmaker là giải dành riêng cho cây lan thơm nhất trong ngày hội.

Trong số những cây lan Úc đã được ghép giống, cây Dendrobium Essie Banklà cây đẹp hơn cả. Ghép giống từ cây Dendrobium speciosumvới cây Dendrobium Hilda Poxon nên giống y như cây Dendrobium speciosumnhưng nhỏ nhắn thanh tú hơn. Thân đứng thẳng cao chừng 30 phân, hoa nở đều từ cuống tới ngọn, thoạt tiên mầu xanh nhạt rồi chuyển sang mầu vàng, hương thơm ngát. Ngoài ra phải kể đến cây Dendrobium speciosum “Antherton” ghép giống với cây Den. Star of Riverdence. Cây nhỏ như cây Essie Bank nhưng hoa to và vàng thẩm. dendrobium_7Nói về mầu vàng, theo kinh nghiệm và theo George Kenner một người am tường rành rẽ về Dendrobium Australia, cây Den. speciosum var. grandiflorumhay Rex thường có hoa mầu vàng. Nhưng tùy theo ánh nắng nhiều hay ít và tùy theo năm mầu hoa sẽ thẫm hay nhạt hơn.

Dendrobium speciosum giá tuy có đắt nhưng không được những người sành chơi xếp vào hàng hiếm quý, Cây lan hiếm quý là những cây lan không phải ai ai cũng có và ai ai cũng trồng được. Hơn nữa Dendrobium của Úc tại miền nam California chỉ nở vẻn vẹn trong hai tuần lễ của tháng 2 hay tháng 3.

Tiền mua một chậu Dendrobium speciosum, ta có thể mua 20-30 cây lan khác ra hoa đủ cả 4 mùa mà hương thơm và mầu sắc còn vẹn toàn hơn gấp mấy lần.

dendrobium_8
Stanhopea & lonely bird – Bông hoa trân quý và con chim cô đơn
Tranh Acrylic 36 x 48″

Thông tin liên quan "Dendrobium speciosum, Lan Úc"

Xem thêm clip về Lan dendro

Lan Dendrobium Chậu Treo
Đặc điểm hình thái: Rễ của lan Dendrobium có dạng búi nhỏ dày đặc các vòi hút ngắn hút chất dinh dưỡng từ xác thực vật, phân bón. Cây thuộc nhóm...

Cách trồng lan DENDRO CÂY LỚN vào CHẬU
Clip hướng dẫn cách xử lý lan mới tách chiết, xử lý chất trồng, cách kết hợp giá thể vào chậu, cách trồng và cố định lan vào chậu.

Chuyên gia giúp trồng lại lan dendro tại nhà - Sàn Aloari

Hướng dẫn trồng trụ lan DENDRO, MOKARA bằng ỐNG NƯỚC [MAI HUY ]
Hướng dẫn trồng trụ lan DENDRO, MOKARA bằng ỐNG NƯỚC Thực hiện tại vườn lan Nghệ nhận Chín Bình Mọi truy tiết vui lòng truy cập: www.

Vườn Lan Dendro

Lan dendro